Burdasınız : Anasayfa > H > Hece Ölçüsü Nedir

Hece Ölçüsü Nedir


Sponsorlu Baglantilar



Yaziyla ilgili Resimler

$yazibasligitd
Hece Ölçüsü Resimleri
Ekleyen : admin Okunma : 2863
Ekl.: 08-10-2014 Gün.: 08-10-2014

İlgili Yazılar

  • Ilgili yazi bulunamadi..
  • En Son Eklenenler

    08 | Yakıt Yakıt
    1. Şiirde mısralar arası hece sayısı eşitliğine dayanır.

    2. Türkçe kelimelerde hemen hemen bütün heceler eş değerde söylenir. Hecelerde kalınlık, incelik, uzunluk, kısalık farkı gözetilmez. Bu bakımdan hece ölçüsü Türk dilinin yapısına da en uygun ölçüdür.

    3. Milli ölçümüzdür.

    4. Hece ölçüsüne parmak hesabı da denilir.

    5. Hece ölçüsü, Türk edebiyatının başlangıcından bu yana kullanılmıştır. İslamiyetten sonra Divan edebiyatında aruz ölçüsü kullanılırken, Halk edebiyatında hece ölçüsü kullanılmaya devam etmiştir. .

    6. Hece ölçüsünün “hece sayısı” ve “duraklar” olmak üzere iki temel özelliği vardır.

    a. Hece Sayısı: Hece ölçüsüyle yazılmış bir şiirin bütün mısralarında eşit sayıda bulunur. Hece sayısı aynı zamanda o şiirin kalıbı demektir.

    Bu va tan top ra ğın ka ra bağ rın da
    Sı ra dağ lar gi bi du ran la rın dır
    Bir ta rih bo yun ca o nun uğ run da
    Ken di ni ta ri he ve ren le rin dir

    Bu dörtlükteki bütün dizeler 11 heceden oluşmaktadır. Dolayısıyla bu şiir Hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla yazılmıştır.

    Bu da ğı a şam de dim
    A şam do la şam de dim
    Bir ha yır sız yâr i çin
    Her ke se pa şam de dim

    Bu dörtlük 7’li hece kalıbıyla yazılmıştır.

    Baş ka sa nat bil me yiz, kar şı mız da du rur ken
    Söy len me miş bir ma sal gi bi A na do lu’muz
    Bu şiir Hece Ölçüsünün 14’lü kalıbıyla yazılmıştır.

    b. Durak: Hece ölçüsüyle yazılan şiirlerde, ahengi artırmak amacıyla mısralar belli yerlerinden ayrılır. Bu ayrım yerlerine durak (durgunlanma) denir.
    1. Durak, ahenk sağlayan bir çeşit ses kesimidir.
    2. Sözün gidişi zorlanmadan şiir okuyucusuna bir nefes payı bırakılmıştır.
    3. Duraklarda kelimelerden ortalarından bölünemez. İyi bir durakta kelime mutlaka bitmiştir.
    Not: Bir şiirde, bütün dizelerin durakları aynı olabileceği gibi, belli dizelerde farklı duraklar da kullanılabilir. Bir şiirin her dizesinde farklı duraklar kullanılmışsa, o şiir duraksız kabul edilir.
    4. Hece ölçüsünde ikili, üçlü, dörtlü, beşli, altılı duraklar kullanılmıştır.

    Kalıplar:
    1. Hece ölçüsüyle yazılmış bir şiirde, bir mısradaki hece sayısı o şiirin kalıbıdır.
    2. Hece ölçüsünde “ikili” den “yirmili” ye kadar kalıp vardır.
    3. Türk şiirinde en çok kullanılan kalıplar yedili, sekizli, onbirli, ondörtlü kalıplardır.

    Yedili kalıp:
    Giderim-/yolum yaya 3+4=7’li hece ölçüsü
    Cemâlin-/benzer aya
    Eridim-/hayal oldum
    Günleri-/saya saya

    Sekizli kalıp:
    Gel dilberim-/kan eyleme 4+4=8’li hece ölçüsü
    Seni kandan-/ sakınırım
    Doğan aydan / esen yelden
    Seni gülden / sakınırım
    Âşık Ömer

    Hece ölçüsünün on birli kalıbı:
    İptida Bağdad’a / sefer olanda 6+5=11’li hece ölçüsü
    Atladı hendeği / geçti Genç Osman
    Vuruldu sancaktar / kaptı sancağı
    İletti, bedene / dikti Genç Osman
    Kayıkçı Kul Mustafa

    Başka sanat bilmeyiz / karşımızda dururken
    Söylenmemiş bir masal / gibi Anadolu’muz 7+7=14’lü hece ölçüsü.
    Arkadaş, biz bu yolda/ türküler tuttururken
    Sana uğurlar olsun / ayrılıyor yolumuz
    Faruk Nafiz Çamlıbel

    Duraksız şiir: (Hece ölçüsünün on birli kalıbı):
    Bir düşünsen, yarıyı geçti ömrüm 11
    Gençlik böyledir işte, gelir gider; 11
    Ve kırılır sonra kolun kanadın; 11
    Koşarsın pencereden pencereye 11
    Cahit Sıtkı Tarancı

    Yukarıdaki dörtlüğü oluşturan bütün dizelerdeki hece sayısı 11’dir. Fakat bütün dizelerde duraklar aynı yerde değildir. Kelimeler ortadan bölünemeyeceğine göre bu dörtlüğü duraksız kâbul etmek zorundayız. Bu durumda yukarıdaki şiir hece ölçüsünün 11’li kalıbıyla ve duraksız olarak yazılmıştır diyebiliriz.


    En Cok Okunan Yazilar

    02 | Düzlem Düzlem
    07 | Destan Destan
    08 | Paragraf Paragraf
    
    ..:: Online Uyeler ::..
    
    Bi soru sor